جزو آن محسوب مىشد . ابتدا در عصر سامانيان تجزيه شديد ادارى بين خراسان و ماوراءالنهر صورت گرفت : در اينجا سلسله‌اى از بخارا مستقيما حكومت مىكرد ، و در مقابل در جنوب غربى جيحون [ آمودريا ] ( در خراسان ) حكمرانانى وجود داشتند كه مقرشان در نيشاپور بود . « 143 » در زمان طاهريان ( 259 - 205 ه / 873 - 821 م ) نيز مقر تشكيلات ادارى خراسان به نيشاپور منتقل شد ، « 144 » و تا ادوار نخستين سلجوقى تحت عنوان حفاظت از سنت‌ها « 145 » همان‌جا باقى ماند ، تا اينكه به اسپهان انتقال يافت . « 146 » قبل از آن ، مرو و ( از سال 118 ه / 736 م ) « 147 » بلخ مركز تشكيلات ادارى خراسان بود . « 148 » همچنين محمود غزنوى در آغاز حكومت خود ( به‌عنوان عمل آگاهانه‌اى در مقابل سامانيان ) ، قبل از آنكه در غزنه مستقر شود ، مقرّ خود را در بلخ قرار داد . « 149 » بعدها ( 424 ه / 1033 م ) در هر صورت ( مسلما بنا به دلايل سياسى ) هرات مركز خراسان شد « 150 » كه فقط به مدت كاملا كوتاهى اهمّيت داشت . ناحيه گرگان « 151 » از زمان شكست سال 8 - 97 ه / 17 - 716 م به نحوى متزلزل ، تابعيت خراسان را داشت ، امّا به نوعى داراى وحدت سياسى مستقلى بود « 152 » و بعدها به كرات توأم با طبرستان اداره گرديد . « 153 » در برابر آن ، حاكم كم‌وبيش مستقل

--> ( 143 ) . حدود العالم ، ص 102 ؛ ثعالبى : لطايف المعارف ؛ ص 116 ؛ ابن اثير ؛ الكامل ج 9 ، ص 4 ( سال 2 - 371 ه / 82 - 981 م ) ؛ ابن خلكان : وفيات الاعيان / چاپ ag ، ج 2 ص 78 - ترجمه انگليسى ، ج 3 ، ص 313 . و نيز Krymskyi I 74 اسماعيل بن احمد به‌ويژه در زيبا ساختن نيشاپور كوشيد . ( 144 ) . Barthold , Med . 82 . ( 145 ) . حسينى : اخبار دولة السلجوقية ، ص 38 ( سال 464 ه / 1072 م ) . ( 146 ) . ( 147 ) . طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1591 : اسد برادر خليفه هشام تشكيلات ادارى را در آنجا مستقر كرد . ( 148 ) . اصطخرى : مسالك الممالك ، ص 258 ، ابن حوقل : المسالك و الممالك ج 2 ، ص 434 . ( 149 ) . نكبى ، ص 213 . ( 150 ) . بيهقى : تاريخ ، ص 214 ، 439 ( آخرين سطر ) . ( 151 ) . يعقوبى : تاريخ ، ج 1 ، ص 201 . ( 152 ) . رجوع كنيد به صفحات بعد ، توضيحات پس از سيستان ، مثالهاى سال 99 - 98 ه / 18 - 717 م و 83 / 782 م . ( 153 ) . انتصاب يك عامل توسط حاكم خراسان در سال 98 - 97 ه / 17 - 716 م : طبرى ، تاريخ 2 ، ص 1333 ( رجوع كنيد همچنين به همان كتاب ، ص 1859 : سال 126 ه / 744 م ) .